Quy định về đo đạc bản đồ: Những điều cần biết dành cho kỹ sư

Đo đạc bản đồ là quá trình thu thập, xử lý và trình bày thông tin không gian của các đối tượng địa lý trên mặt đất. Đây là hoạt động thiết yếu phục vụ quy hoạch, xây dựng, quản lý đất đai, và phát triển hạ tầng. Đo đạc bản đồ còn đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng cơ sở dữ liệu địa lý phục vụ công tác quản lý nhà nước. Ngoài ra, hoạt động này cũng là nền tảng cho việc ứng dụng công nghệ GIS và phát triển đô thị thông minh và công cụ hỗ trợ như máy định vị 2 tần số RTK để đảm bảo dữ liệu chính xác. Hãy cùng Việt Thanh Group tìm hiểu về quy định về đo đạc bản đồ.

Quy định cụ thể về đo đạc bản đồ

Luật đo đạc và bản đồ 2018

Thông tin chung:

Tên luật đầy đủ: Luật Đo đạc và Bản đồ số 27/2018/QH14
Ngày ban hành: 14/6/2018
Hiệu lực thi hành: từ ngày 01/01/2019
Cơ quan ban hành: Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam

Nội dung chính của Luật:

Luật này quy định toàn diện các hoạt động đo đạc và bản đồ, bao gồm:

Phạm vi điều chỉnh:

Hoạt động đo đạc – bản đồ cơ bản (trên phạm vi toàn quốc)
Hoạt động đo đạc – bản đồ chuyên ngành (quy hoạch, tài nguyên, môi trường, xây dựng…)

Hệ thống hạ tầng đo đạc:

Mốc tọa độ quốc gia, điểm gốc đo đạc, trạm định vị vệ tinh
Các hệ thống viễn thám và cơ sở dữ liệu bản đồ chuyên ngành

Chất lượng và tiêu chuẩn:

Phải tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia
Có hệ thống kiểm định, nghiệm thu chất lượng sản phẩm đo đạc

Quản lý và bảo vệ thông tin bản đồ:

Các dữ liệu đo đạc thuộc bí mật nhà nước phải được bảo mật
Cấm sử dụng dữ liệu bản đồ để xuyên tạc lãnh thổ, chủ quyền Việt Nam

Cấp phép và hành nghề:

Tổ chức phải có giấy phép hoạt động đo đạc – bản đồ
Cá nhân kỹ sư đo đạc phải có chứng chỉ hành nghề hạng I hoặc II

Các hành vi bị nghiêm cấm:

Làm sai lệch dữ liệu, hủy hoại mốc đo đạc
Cung cấp bản đồ sai chủ quyền, không rõ nguồn gốc
Hành nghề khi chưa đủ điều kiện pháp lý

Nghị định 27/2019/NĐ-CP

Sau khi Luật Đo đạc và Bản đồ được ban hành, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 27/2019/NĐ-CP ngày 13/3/2019 để hướng dẫn thi hành luật một cách chi tiết.

Một số nội dung nổi bật:

Về điều kiện cấp giấy phép:

Tổ chức cần có:

Đăng ký kinh doanh ngành nghề đo đạc bản đồ
Nhân sự có chứng chỉ hành nghề phù hợp
Thiết bị đo đạc đạt chuẩn kỹ thuật
Hệ thống quản lý chất lượng, bảo mật dữ liệu

Về chứng chỉ hành nghề:

Cấp cho kỹ sư, cử nhân chuyên ngành trắc địa, đo đạc, bản đồ

Có hai hạng:

Hạng I: ≥ 5 năm kinh nghiệm thực tế
Hạng II: ≥ 2–3 năm kinh nghiệm tùy theo bằng cấp

Chứng chỉ có thời hạn 5 năm, phải gia hạn trước khi hết hạn

Về khai thác dữ liệu đo đạc:

Các tổ chức, cá nhân muốn sử dụng dữ liệu bản đồ phải xin phép cơ quan quản lý (Bộ TN&MT hoặc Sở TN&MT)
Có thể bị xử phạt nếu sử dụng dữ liệu không đúng nguồn, sai mục đích

Thời gian xử lý hồ sơ:

Cấp giấy phép: tối đa 9 ngày làm việc
Cấp chứng chỉ hành nghề: 15–20 ngày làm việc
Gia hạn, điều chỉnh: 5–7 ngày làm việc

Trong thực tế, nhiều đơn vị chuyên nghiệp hiện nay đang lựa chọn Máy GNSS RTK Satlab SL7 – một thiết bị định vị vệ tinh thế hệ mới, tích hợp công nghệ đa tần, hỗ trợ đa chòm vệ tinh (GPS, GLONASS, GALILEO, BeiDou) – nhằm đảm bảo kết quả đo đạc đáp ứng yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt trong các dự án địa chính, xây dựng, và khảo sát địa hình.

>>>Xem thêm: Thủ tục đăng ký đo đạc địa chính: Hướng dẫn chi tiết, dễ hiểu

Cơ sở pháp lý về đo đạc bản đồ tại Việt Nam

Tại Việt Nam, hoạt động đo đạc và bản đồ được điều chỉnh bởi các văn bản pháp luật sau:

Luật Đo đạc và bản đồ 2018 (hiện hành).
Nghị định 27/2019/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Đo đạc và bản đồ.
Các Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài nguyên và Môi trường như Thông tư 14/2019/TT-BTNMT, Thông tư 23/2020/TT-BTNMT,…

Bên cạnh yêu cầu về chứng chỉ hành nghề và giấy phép hoạt động, quy định pháp luật cũng nhấn mạnh đến việc sử dụng thiết bị đo đạc hiện đại, được kiểm định định kỳ. Việc đầu tư vào các dòng máy cao cấp như Máy GNSS RTK Satlab Freyja giúp các đơn vị đo đạc không chỉ đáp ứng các tiêu chuẩn về độ chính xác và tốc độ xử lý dữ liệu mà còn nâng cao hiệu quả thi công ngoài thực địa.

>>>Xem thêm: Đo đạc địa chính Hà Nội: Giải pháp chuyên nghiệp cho quản lý đất đai

Tại sao cần tuân thủ quy định về đo đạc bản đồ?

Tránh rủi ro pháp lý khi sử dụng dữ liệu bản đồ trong xây dựng, quy hoạch

Trong các dự án quy hoạch đô thị, xây dựng công trình hạ tầng, khu dân cư hay phát triển bất động sản, dữ liệu đo đạc bản đồ là căn cứ pháp lý quan trọng để xác định vị trí, ranh giới, diện tích và tọa độ địa lý.

Nếu doanh nghiệp hoặc cá nhân sử dụng dữ liệu bản đồ không được kiểm chứng, không được cấp phép hợp pháp hoặc sai lệch, rất dễ dẫn đến các rủi ro như:

Tranh chấp đất đai, ranh giới với hộ dân hoặc tổ chức khác
Bị đình chỉ thi công do sử dụng bản đồ không hợp pháp
Gây thất thoát vốn đầu tư do sai lệch vị trí hạ tầng
Thậm chí bị xử phạt hành chính, thu hồi giấy phép xây dựng hoặc bị kiện tụng kéo dài

Việc tuân thủ quy định không chỉ là để “làm đúng luật”, mà còn là biện pháp phòng ngừa những hậu quả nặng nề về tài chính và uy tín doanh nghiệp.

Đảm bảo chất lượng và độ chính xác của bản đồ phục vụ thiết kế, thi công và quản lý tài nguyên

Một bản đồ chính xác, được thực hiện bởi đơn vị có đủ điều kiện pháp lý và kỹ thuật sẽ mang lại:

Số liệu tọa độ chuẩn xác phục vụ thiết kế kỹ thuật và bố trí công trình
Thông tin địa hình, địa vật rõ ràng giúp đánh giá khả năng thi công
Hỗ trợ kỹ sư xây dựng xác định chính xác tim tuyến, vị trí móng, cao độ
Phục vụ quản lý tài nguyên thiên nhiên như đất, nước, rừng, khoáng sản

Ngoài ra, trong công tác quản lý đô thị, quản lý đất đai cấp huyện/xã, bản đồ đo đạc chính quy là công cụ không thể thiếu để:

Cập nhật hồ sơ địa chính
Phân chia ranh giới hành chính
Theo dõi biến động sử dụng đất

Tuân thủ quy định về đo đạc giúp đảm bảo rằng mọi sản phẩm bản đồ được kiểm định chất lượng, đạt chuẩn quốc gia (TCVN) và có giá trị pháp lý rõ ràng khi sử dụng.

Tạo cơ sở vững chắc cho việc chuyển đổi số trong lĩnh vực địa chính và bản đồ số quốc gia

Hiện nay, Chính phủ đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý đất đai, địa chính và đô thị thông minh, trong đó bản đồ số đóng vai trò trung tâm. Việc số hóa dữ liệu đo đạc cần dựa trên:

Nguồn dữ liệu chính xác, thống nhất
Hệ thống bản đồ nền đạt chuẩn và liên thông giữa các ngành (Tài nguyên, Xây dựng, Giao thông, Nông nghiệp…)
Hệ tọa độ quốc gia (VN-2000) được áp dụng đồng bộ trên cả nước

Nếu dữ liệu đo đạc ban đầu không được thực hiện đúng quy định, sẽ gây:

Lỗi chồng ranh, lệch hệ tọa độ
Mất tính liên kết khi tích hợp vào hệ thống GIS, phần mềm quản lý đất đai
Khó khăn trong việc xây dựng bản đồ 3D, bản đồ quy hoạch số, hệ thống “digital twin” (mô hình số đô thị)

Việc tuân thủ các quy định đo đạc là một bước quan trọng giúp xây dựng nền tảng dữ liệu không gian chính xác, phục vụ hiệu quả công cuộc số hóa toàn quốc.

Việt Thanh Group là đơn vị uy tín chuyên cung cấp dịch vụ đo đạc bản đồ trên toàn quốc, bao gồm: đo đạc địa chính, đo hiện trạng, lập bản đồ địa hình, trích lục bản đồ phục vụ quy hoạch, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất,… Với đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm và trang thiết bị hiện đại, chúng tôi cam kết mang đến giải pháp chính xác – nhanh chóng – đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

Hoạt động đo đạc và lập bản đồ không chỉ là bước khởi đầu quan trọng trong công tác quy hoạch, xây dựng và quản lý đất đai, mà còn là lĩnh vực đòi hỏi sự chính xác cao và tuân thủ nghiêm ngặt theo quy định của pháp luật. Việc hiểu rõ và áp dụng đúng các quy định về đo đạc bản đồ sẽ giúp tổ chức, cá nhân giảm thiểu rủi ro pháp lý, đảm bảo chất lượng dữ liệu không gian và phục vụ hiệu quả cho các mục tiêu phát triển bền vững.